حیزبایه‌تیی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان

هێندێك بۆیان پرسیارهخۆم دوای سی ساڵ سیاسهت و حیزبایهت و حیزبداری بۆ هێندهرووبهڕووی حیزبهكان دهبمهوه‌. پێویستهبهو شێوهی خوارهوهشیکاری بۆ بکهم بۆ ئهوهی ههمووان بزانن کهلهم ماوهدوور درێژهله راستێدا تهنیا ئهو کاتانهی کهزۆر کهمتهمهن بووم باوهڕم بهو قسانهدهکرد کهگوایهئێمهلهرێگای حیزبهکهمانهوهرزگار دهبین، بهڵام ههر کهسهرم لهپێشمهرگایهتیی دهرهێنا زانیم کهحیزبهکانمان خاوهن پۆتانسیهلی رزگاریدهر نیین.

لهو کاتهوه‌ –کهباس لهلانیکهم ٢٥ ساڵ لهمهوبهره‌- حیزبهکانم تهنیا وهک کهرهسهیهک بۆ تێکۆشان سهیر دهکرد کهدهتوانێت شۆڕشخوازانی کۆمهڵگا لهخۆیدا کۆ بکاتهوهبۆ تێکوشانی هاوبهش. بهڵام لهراستیدا وا نهبوو. ناو حیزبهکان پڕ بوو لهکرمی مهترسیداری وهک نارسیسیم، سانترالیسم، پیرسالاریی، ستێریۆتایپی هزریی و ئاکاریی، وههم و وهژاره، ساوایی و گهمژهیی سیاسی و دهیان کرمی دیکهکههێز و توانای ئهندامانی وهک خۆرهدادرزاند، ئهندامانی تووشی ههژاریی سیاسیی، لێئۆمپهنیسم، فاڵانژیسم، شارلاتانیسم، ئیگنۆرانسی لۆژیكی و دهیان ناههنجاریی دهروونیی و كهسێتیی دهكرد.

ئهو دیاردانه وایان لهپێشمهرگهدهكرد، لهجهنگاوهرێكی دوژمنبهزێن، تهنیا چهکدارێکی پاسهوانی مهقهرنشینی لێدهمایهوهکهلهچاوهڕوانی ههلێکی وهک شهڕی کهنداو یان روونتر بڵێم هێرشی ئامریکا بووین بۆ ئهوهی دهوڵهتی تاران بڕووخێت.

بیرمهلهههموو كۆبوونهوهسیاسییهكاندا باس لهشهپۆلی دێموكراسی لهخۆرئاواوهبهرهو رۆژههڵاتی ناوین دهكرا كهدرهنگ یان زوو دهگاتهئێران، ئهوهش بۆ ئهوهبوو  ئومێدمان وهبهرنێن كهئۆردوگانشینییهكهمان لهكۆتاییدا بهئهنجام دهگات و ئێمهش وهک یهکێتی و پارتی خۆمانی تێدهخزێنین و دهبین بهشارهدار و فهرماندار و ههر کهسهو دهسهڵاتێک لهشوێنێک بگرینهدهست، یان دهبین بهبهڕێوهبهری ئیدارهیهک و ئیتر کۆمهڵگا دهکهوێتهدهستی خۆمان.

جوان لهیادمهزۆر جار لهناو مهقهرهکاندا دادهنیشتین و خهیاڵمان دهکهرد کهدوای گهڕانهوهدهبین بهچیی. رهنگهلهههموو تاڵتر ئهوهئهوهبوو کهگاڵتهمان بهنهخوێندهوارهکان دهکرد و دهمانووت ئهوهههر بۆ شوانی درووست کراوهو دهیکهینهبهرپرسی شوانهکانی دهوهری مههاباد یان دهیکهنهبهرپرسی ئیدارهی ئاژهڵداری. بیرمهدانهیهکمان بوو کهپێشمهرگهیهکی ئازا بوو بهڵام دڕ بوو. رۆژێک گازی لهگوێچکهی پیشمهرگهیهکی دیکهگرتبوو تۆزێکی پێوهمابوو. لهخهیاڵی خۆماندا ئهومان کردبوو بهبهرپرسی سهگهکانی مههاباد. یهکێکیشمان کردبوو بهبهرپرسی یهکێتی ئاشقپیشهکانی بۆکان. بیرهوهریی تاڵ و شیرین، بهڵام ههموویان گێڕانهوهلهیهک شتی هاوبهش دهکهن. هیچ جۆرهکهش و ئاتمۆسفهرێک بۆ گهشهکردن و پهروهردهبوون و پهروهردهکران نهبوو. تهنانهت زانست و زانیاریش دهست نهدهکهوت کهخۆتی پێ پهروهردهبکهیت. ههبوو نهبوو چهند سهد کتێێک لهناو کتێبخانهیهک بوو کهکهس لهترسی لۆمهو تانهو تهشهر نهیدهوێرا سهری پێدا بکات. زۆر جار بیرمهگهر کتێبت بهدهستهوهبوایهیان لهدهستیان دهڕفاندی و بانگیان دهکردی پرۆفێسۆر یان دههاتن تاقیان دهکردیتهوهبزانن سهرهوبنت نهگرتووه‌.

بهکورتی و بهکوردی رێبهرانی حیزبهکان نهک ههر ئاتمۆسفهرێکی سازهندهیان لهناو حیزبهکاندا درووست نهکردبوو، بهڵکوو لهترسی سهرههڵدانی رکابهر ئاتوۆسفهرێکی گهوجێنهر و مێشکخهسێنهریان بهسهرحیزبهکاندا زاڵ کرد بوو. لهناو حیزبهکاندا نهک هیچ فێر نهدهبووین، بهڵکوو ئهوهی دهشمانزانی دهبووایهلهبیرمان بچێتهوهو لهجێگهی ئهوهی سهر بکهین بهکتێب و خوێندندا، لووتمان دهکرد بهکهوڵی یهکتردا. قسهم لهسهر چهند کهسێکی بهربژێر کراو نییهکه رێبهرهکان وهک کادر بێکاری تایبهتی پێویست تا ئاستێکی سنووردار پهروهرردهدهکران.

ئهو رۆژانهش رۆیشت و من ١٣ ساڵ لهمهوبهر له٢٠٠٥ تێگهیشتم کهحیزبایهتی لهراستیدا خۆی بهربهسته. ههرچهند دوایش دیسان حیزبایهتییم كردهوه، بهڵام لهئاستێكدا كهكهلهتوانامدا بوو، كهشكڵێكی نوێ بهحیزبایهتیی بدهم و ههوڵ بدهم كهتۆوی نهریتێكی نوێ بۆ حیزبایهتیی بچێنم.

کاتێک کهحیزب دهبێت بهکهرهستهیشۆڕش، حیزبیش لهناو کۆمهڵگای ئێمهههتا بڵێی زۆرن، و ههر کام لهم حیزبانهبهشی خۆیان لهشوڕش بهپاوان دهبن، ئهوهلهراستیدا لهجگهقاش کردنی بهدهنهی شۆڕشی کوردستان هیچی دیکهنییه، كارێ كهدوژمن پێویست ناكار زهحمهتی بۆ بكێشێت.

لهوهخراپتر ئهوهیهکهحیزبهکان بۆ رکابهریی یهکتر، کۆمهڵانی خهڵکی خۆیان تا جێگایهک بهگژ یهکتردا دهکهن كهئێمهئێستا ئاگادارین لهگوندهکانی مهریوان لایهنگرانی یهکێک لهحیزبهکان ههڕهشهی بۆمبدانان بۆ چهپهکان دهکهن. ئهوهش بێگومان کهس نیین جگه‌‌ لهلایهنگرانی حدکا. ئهوهتراژدیایهکی مهزنهو هیچ پاساوێک ناتوانێت پاکانهبۆ ئهو کردهوهقیزهونانهبکات، وکهسیش تاوانبار نییهجگهلهبهرپرسانی ئهوحیزبهکهلهلایهکهوهبهیاننامهی ریاکارانهدهدهن که‌ “رێز گرتن لە بیروبۆچوونی جیاواز، ئەسڵێکی دێموکراتیکە. هەر جۆرە بێ ڕێزی و هێرش و تۆمەتێک بۆ سەر لایەنەکانی دیکە بە هەر ناونیشانێکەوە بێت، بەدەر لە پڕەنسیپی تەشکیلاتی دێتە ئەژمار و رێگەپێنەدراوە.”، بهڵام ئامادهنیین هیچ دهزگایهکی چاودێریی و لێپرسینهوهبۆ سهرپێچیکاری ئهندامانیان دابنێن و تهنانهت ئامادهنیین کۆڕێکی پهروهردهی رهوشتپاکی و زمانپاکی بۆ ئهندامانیان و لایهنگرانیان دابنێن، بهڵکو تهنیا بۆ خۆی بێبهری کردنێکی درۆیینهلهئاکاری گرووپهفشارهکانیان و ئهندام و لایهنگرههێرشبهرهکانیانه‌. کهدیارهلهم راگهیاندنهبهراشکاوی دهڵێن هێرش و تۆمهت بۆ سهر لایهنهکهن رێگهپێنهدراوه، بهڵام بۆ سهر رهخنهگرانی سهربهخۆ قهی ناکا چونکه بیاننامهکهیان باسی لێ نهکراوه، بۆ ئێمهی رهخنهگر سهرهتا تاوانبارمان بکهن بهجاش و ئیتلاعاتی و دوای ئهوهههرچیی ههڕهشهو سووکایهتیی و هێرشهدهتوانن بیکهن. کۆمهڵگای کوردستان بهوهبهزهلکاوێک کهزێراوی حیزبهکان بۆگهنی کردووه‌. ئیتر دوژمنمان بۆ چییه؟! حیزبهکان زۆر زیاتر لهداگیرکهر کوردستانیان خهساندووهو شۆڕشیان بنبڕ کردووه، ئیتر نهیارانی کورد چ پێویستیان بهزهحمهته؟!

بهم دۆخهوهئهرک و کاری شۆڕشخوازانی کورد دیار و روونه‌. ههڵگرتنی حیزبایهتیی وهک بهربهستێک کهداگیرکهران و کلۆنیالێزمی بێگانهلهکوردستان چاندوویهتیی. حیزبایهتیی هیچ شتێک نییهجگه لهنۆکهرهشهیهک کهداگیرکهر نیوسهدهیهئێمهی ناردۆتهشوێنی بیکڕێن و خۆێشی ههموو سات خۆی دهکات بهناو ماڵی کورددا.

شوڕشی کورد دهبێت لهم دۆخهتراژیکهبێتهدهر. دهبێت بهسهر حیزبایهتیدا باز بدات و رێگهندات داگیرکهر بهئامرازی حیزبایهتیی قاشمان بکات. شۆڕش دهبێت لهناو توێژهکانی کۆمهڵگادا و بهیهکگرتوویی و بانحیزبیی و بهشێوازیی بزاڤی لهلایهن دهوڵهتێکی کاتی کهپێج ساڵهئێمهباسی لێدهکهین بهڕێوهبچێت. یهکێتیی نهتهوهیی بهههبوونی حیزبی شوڕشگێڕ دهستهبهر ناکرێت بهدهوڵهتێکی رزگاریی دهکرێت.

ههتا ئێستا ئهزموونی شۆڕش نیشانی داوهکهحیزبی چهکدار لهبهرامبهر بههێزی تهیاری دوژمن شهڕی پێناکرێت و دهشکێت. تهنانهت کهسیش دان بهرهوا بوونی وهها خهباتێک دانانێ. شهڕی داگیرکهر بهئارتهشێکی نیشتمانیی دهکرێت کهدهبێت لهژێر وهزارهتی بهرگری دهوڵهتێکی رزگاریدا بێت. بهگهلێکی یهکگرتووی ناحیزبیی دهکرێت کهلانیکهم وهک عهرهبی فهلهستین بتوانێت بهبهرد رووبهرووی فیشهک ببێتهوه‌. گهلێک کهلهجێگهی شادیی ههزارانی بۆ فهتباڵی دهوڵهتی داگیرکهر بهمیلیۆنان لهبهرامبهر بهسێدارهی ڕۆڵهکانیان و کوشتاری کۆڵبهران شهقامهکان لهدژی داگیرکهر بخرۆشێن. گهلێک کهلهبهرامبهر بهویشکاندنی کوردستان و دزینی سهرچاوهئاوییهکان و سووتاندنی دارستانهکانیان بێدهنگ نهبن. گهلێک کهیهکگرتووانهرێگهلهمشهخۆڕکردنی خهڵک و بیکارسازیی و ئابوریی وێبهستهبگرن و ئابوری ئێکۆلۆژیکی ههزاران ساڵهی کوردستان ببوژێننهوه‌.

ئهو حیزبانهی کهریاکارانههیوای رزگاریی بهگهلێک دهبهخشن بهڵام رێبهریان لهدانوستان لهگهڵ پاسدارێکدا دهکوژرێت و رێبهرانی ئێستایان بهڵێن بهشازادهی رهتێندراو دهدات بیبهن بۆ شاری بانهی بهرخۆدێر، جگهلهکاولکاریی و شهڕی ناوخۆیی هێچیان لێ ههڵناوهری ههر ئهو جۆرهی که۵۰۷۰ ساڵهههڵنهوهریوه‌.

با ئێستا چهند تهوهرێکی گرینگ سهبارهت حیزبایهتیی و چهند پرسیارێک بوروژێنین. هیوادارم ئێوهوهک خوێنهری ئهم دێڕانهلهناخی خۆتاندا راستگۆیانهلێکدانهوهبۆ تهوهرهکان بکهن و بهویژدانهوهلای خۆتان وهڵامی پرسیارهکان بدهنهوهو بوێرانهههڵوێستی راستهقینهبگرن و ئازایانهدهریببڕن. ئازایهتیی لهلاسایی و گوێڕایهڵیدا نییه، ئازاییهتی لهوهدایهکهبتوانن بهمێشکی خۆتان بیر بکهنهوه‌.

About مانی ره‌حیمی

وەڵامێک بنووسە