زمانی كوردیی

زمانی دایک و پرۆسەی فێربوون! چەند بڕگەیەک لە سەر زمان و فێربوون!

برایم فەڕشی I لە هیندی کۆنەوە، هەتا سەردەمی ئەنتیک،  لە سەردەمی ڕۆشەنگریی هەتا ئێستا، فەیلەسووفان و بیرمەندان، بیریان لە زمان کردۆتەوە و بە زمان باسیان لە زمان کردووە. بەرچاوترین تێگەیشتنی گشتی فیلسووفانی کۆن ئەوە بوو، “زمان، مرۆڤ لە زیندەوەرانی تر جیا دەکاتەوە”، هەر ئەوان گووتویانە     ” ئیمکانی بە ئینسانبوون، لە زماندا کۆ بۆتەوە”، هەروەها گوتراوە “حەقیقەت  لە ڕێگای زمانەوە دەردەکەوێ”، …

درێژه‌ی وتار

به‌یازێکی به‌ نێو بانگی کوردی ئه‌نتیک بەشی دوەم

بەشی دوەم ده‌قی کتێبی مه‌می ئالان وه‌رگێردراو له‌ ساڵی 1266 ـ هێجری (170) ساڵ پێش له‌ کرمانجی سه‌روو بۆ  هۆرامی: هۆنه‌ر( میرزا) گۆران خه‌ڵکی لۆڕستان:     مه‌می ئالان به‌ هۆرامی هۆنه‌ر( میرزا): بسم اللە الرحمن الرحیم ١ بە نام بێچوون بەنای لا مەكان نگەدارەندەی زەمین و زەمان ٢ واحد و ئەحەد فەرد و فریاد رەس ڕاحم و ڕەحیم پەی …

درێژه‌ی وتار

وەشانی نوێ و دیزاینی نوێی هەڵوێست

هاونیشتمانانیی بەرێز وەک بەڵێنیمان دابوو، لە دەسپێکی ١٥مین  ساڵی وەشانی ماڵپەڕەکەمان، هەنگاو بۆ نوێژەن کردنەوە و بەرۆژکردنی هەڵوێست دەنێن . لە ئیستە بەملاوە،هەڵوێست بە دیزانێکی نووێ و ئیمرۆژی دەبێتەوە میوانتان. ئاشکرایە کە ئێمە دەبوو زۆر زووتر ئەوکارەمان بکردایە، بەڵام بەهۆی چەند هۆکارەوە(کە لە ڕایگەندراوی پێشوودا ئاماژەیان پێکراوە لەم لینکە: ڕاگەیەندراوی هەڵوێست لەسەر گۆڕان لە دیزاین و چۆنیەتی وەشانی لێرەبەدواوە ئەو دەرەتانەمان …

درێژه‌ی وتار

کێشەکانی زمانی کوردیی، بەشێکن لە کێشەکانی دەستەڵات

هەموومان دەزانین کە زمانی کوردیی، لەو هەرێمە نیوە سەربەخۆیە بێ خاوەنەی باشور، یان خاوەن ستاتوسی (حکومەتی هەرێمی کوردستانی عیراق)، بە دەست دەیان کێشەی کۆن و تازەوە دەتلێتەوە. زۆرێک لەو کێشانە، وەک بەرزەکی بانان، بە بەردەمماندا تێپەڕین، بێ ئەوەی دەنگمانی لێ بڵند بکەین. لەبیرتانە، تا سەردەمی ڕاپەڕین، سەدام و ڕژێمە پان عارەبیستەکەی، خوێندنیان لە بادینان (پارێزگای دهوک و ئاکرێ)، بە عارەبیی …

درێژه‌ی وتار

یه‌کیه‌تی جووتیارانی کوردستان و ناوچه‌ی سه‌قز ! بەشی سێهەم

بەشی سێهەم و کۆتایی هێرشی کۆماری ئیسلامی و سه‌رۆکانی عه‌شایه‌ر بۆ سه‌ر سه‌قز گه‌یشتنی هه‌واڵی هێرش له‌ کاتیکدایه که سێبه‌ری ماته‌مینی ‌پڕ کاره‌ساتی مه‌رگی یه‌حیا ومه‌لا سه‌ید ڕه‌شید باڵی به سه‌ر شاری سه‌قز وناوچه‌‌که‌دا کێشاوه.  کۆمیته‌ی سیاسی جه‌معیه‌ت به هاو ڕایی شۆڕای شار و هاوپشتی یه‌کیه‌تی جووتیاران ده‌که‌ونه خۆ به مه‌به‌ستی چاره‌‌ی دۆخه‌که و چی وچۆن کردن.   له سه‌نگ وسووکی …

درێژه‌ی وتار

زمانی کوردیی، لە گێژەنەی پەتیەتییدا

ئەمە پوختەی مەبەستە، لە بابەتێکی درێژتردا کاتێک کە سەرەتای دەرکەوتنی دەوڵەتداری و کاری ڕۆژنامەگەری کوردی لە باسووڕی کوردستاندەرکەوت، مەبەستم سەردەمی دەستەڵاتی مەلیک مەحمودی یەکەمە. لە بیستەکانی سەدەی ڕابردوو، زمانی دەستەڵات و زمانی ڕۆژنامەگەری کوردیی، گەر بەراوردێکی بکەین، لەگەڵ هاوشێوەکانی، لە تورکی و فارسییدا، جیاوازیەکی گەروەی ساختاریان تێدا بەدی ناکرێت. دامەزراندنی دامودەزگاکانی بەڕێوەبردن، نوسین لەسەر ڕووداوە خێراکانی دنیای سەردەمی شەڕی سەفەربەرلک …

درێژه‌ی وتار

سۆفیگەریی، زادەی سەردەمی قەیرانە

دیاردەی چلەکیشیی و خەلوە، زۆر کۆنە و لە “دەێر”ـەکانی ئایینی مەسیحی، پێڕەوی لێکراوە. دواتریش، لە سەرەتای دەرکەوتنی ئیسلام، چ بەهۆی لاسایی کردنەوە بووبێت، یان لەبەر نەبوونی ئەندازەی پێویست لە خۆراک، هەمان دیاردە، بە ناوی (زوهد)، دەرکەوتۆتەوە و زاهیدانی بەرایی، هەمان سۆفیان نەبوون، کە درەنگتر و لە سەدەی نۆیەمی زایینی، سەرەتاکانی بەدەرکەوت. سۆفی، کە بەلای منەوە، ناوەکەی لە زمانی یۆنانییەوە هاتووە …

درێژه‌ی وتار

ڕاگەیەندراوی هەڵوێست لەسەر گۆڕان لە دیزاین و چۆنیەتی وەشانی لێرەبەدواوە

هاونیشتمانانی بەرێز لە سەرەتای مانگی ٦ی زایینی‌دا هەڵوێست ١٥ هەمین ساڵی وەشانی خۆی دەسپێدەکات. واتا ١٤ ساڵ کاری بەردەوام لە بواری میدیای مەجازیی “سەربەخۆ” کۆتایی دێت و بەتەماین لە دەسپێکی ١٥هەمین ساڵی کار و تێکۆشانماندا، بە رواڵەت و شێوەکارێکی نوێ‌ وە ببینە میوانتان. بێگومان لە کاری میدیا و بەتایبەت لەم بەرفراوانییەی تەنەوع و فرەرەنگی و فرەچەشنی کە جیهانی مەجازی بۆمانی …

درێژه‌ی وتار

مانا و جێگەی “مێللیەت” لە رێزمان و سیاسەت‌دا

ئەوە چەند ساڵە دەبینین کە هێندێک رێکخراوی ئێرانی (هەروەها بڕێک حیزبی کوردی لە ئەدەبیاتی فارسی خۆیاندا)، بۆ پێناسەکردنی کورد و نەتەوە ژێردەستەکانی دیکەی چوارچێوەی ئێران، لە  دەستە واژەی “ملیت” کەڵک وەردەگرن. دەستەواژەیەک کە نەک هەر ئەو مانایە ناداتەوە، بەڵکە مانایەکی بەتەواوی جیاواز و سەربەخۆی دیکەی هەیە .من سەرەتا مەبەست لە بەکارهێنانی ئەم وشەیە لەلایەن حێزبە ئێرانی‌یەکانەوە بەکورتی باسدەکەم و پاشان …

درێژه‌ی وتار

زمانی کوردیی له‌ باشووری کوردستان!

زمان راسته‌ كه‌ره‌سه‌ی پێوه‌ندیی‌و له‌یه‌ك تێگه‌یشتنه‌، به‌ڵام زمان كۆڵه‌كه‌ی مانه‌وه‌ی هه‌ر گه‌ل‌و نه‌ته‌وه‌یه‌كی سه‌ر ئه‌م زه‌وینه‌یه‌ كه‌ ئێمه‌ی تێدا ده‌ژین، به‌تایبه‌ت بۆ گه‌لێكی چه‌وساوه‌‌و بنده‌ستی وه‌كوو كورد، كه‌ به‌ ساڵانه‌ بنده‌ستی چه‌ندین ده‌وڵه‌تی داگیركه‌ره‌. زمانی كوردیی به‌هۆی دابه‌شبوونی كوردستان‌و بنده‌ستبوونی میلله‌تی كورد، له‌ ژێر كارتێكه‌ریی زمانانی فارسی‌و عه‌ره‌بی‌و توركیدا بووه‌‌و گۆڕانی زۆری به‌سه‌ردا هاتووه‌، به‌و حاڵه‌شه‌وه‌ هه‌رچه‌نده‌ به‌ ره‌وتی گه‌شه‌ی …

درێژه‌ی وتار